Waarom je weerapp droog zegt en je toch nat wordt
Plens-redactie · methode
· 4 min lezen
Het korte antwoord
Omdat de radar in hokjes van een kilometer kijkt en in vaste stappen van 0,12 millimeter per uur rekent. Ligt de rand van een bui net naast jouw hokje, of regent het net iets te licht, dan staat er nul op het scherm terwijl het buiten motregent.
Op een volledig radarbeeld over Nederland had 0,72 procent van de droge meetpunten regen binnen een kilometer.2 Plens kijkt daarom naast jouw hokje ook naar de acht eromheen en zegt het erbij als het daar regent. Gratis voor drie vaste fietsritten.
Zet je vaste fietsrit klaarJe kijkt nog even op je telefoon voordat je weggaat. Nul millimeter, geen blauw op de kaart. Tien minuten later fiets je door iets wat toch echt regen is.
Dat is meestal geen fout van de app. Het is de resolutie van de bron. Die ligt vaster dan je zou verwachten.
Tussen nul en 0,12 ligt geen enkele waarde. Regen die lichter is dan die eerste stap, bestaat voor de radar niet.
Er is maar één radar
Boven Nederland hangt geen aparte radar per app. Het KNMI maakt één samengesteld beeld uit Nederlandse, Belgische en Duitse radars en publiceert dat als open data, met een verwachting tot twee uur vooruit erbij.1 Plens rekent daarmee.4
Wat een app vervolgens met dat beeld doet, verschilt wel. Buienradar, Buienalarm, Weeronline en Weerplaza kiezen elk hun eigen bewerking, hun eigen kleurschaal en hun eigen moment om van radar op weermodel over te stappen. Daar komen de verschillen vandaan die je ziet als je twee apps naast elkaar legt.
Het hokje is een kilometer breed
De radar deelt het land op in vierkanten van ongeveer een kilometer. Per vierkant is er één getal. Je zit erin of je zit erbuiten.
Ligt de rand van een bui driehonderd meter naast jouw vierkant, dan bestaat die bui voor de app niet. Niet omdat hij hem mist, maar omdat er geen tussenpositie is om hem in te zetten.
Wij hebben nageteld hoe vaak dat voorkomt. Op een echt radarbeeld over heel Nederland heeft 0,72 procent van de droge punten regen binnen een kilometer.2 Weinig, maar het is precies de situatie waarin je je afvraagt wat er misging.
Onder 0,12 millimeter bestaat niets
Het tweede ding is de fijnheid van de schaal. Het product rekent in vaste stappen van 0,12 millimeter per uur.1 De laagste waarden die je kunt krijgen zijn nul, 0,12 en 0,24. Daartussen zit geen enkele waarde.
Motregen valt vaak onder die eerste stap. Dan is er geen getal om hem mee te melden en wordt het nul. Op het scherm staat droog, op je bril staat iets anders.
Hoe verder vooruit, hoe gladder het beeld
De verwachting tot twee uur schuift het waargenomen beeld op met de wind en strijkt het daarbij glad.1 Hoe verder vooruit, hoe meer er is gemiddeld.
Dat gladstrijken duwt lichte regen onder die 0,12 millimeter. Een bui die nog een uur van je af is, staat er dus niet alleen onzekerder van plaats op, hij is ook lichter getekend dan hij zal zijn.
Hoeveel je ervan kunt geloven hangt bovendien af van de vraag die je stelt. Een verwachting voor één vierkante kilometer houdt ongeveer twaalf minuten stand, voor een strook van vijftien kilometer ongeveer zesentwintig.3
Wat welke app je vertelt
Diezelfde vraagstelling is ook waar de Nederlandse weerdiensten uit elkaar lopen. Niet in nauwkeurigheid, maar in wat ze proberen te beantwoorden.
| App | Antwoordt op | Schaal |
|---|---|---|
| Buienradar | Waar valt neerslag en waarheen beweegt die? | Kaart van het hele land |
| Buienalarm | Gaat het hier zo regenen? | Je huidige locatie |
| Weeronline | Wat voor dag wordt het? | Je woonplaats, dagen vooruit |
| Weerplaza | Hoe ziet elk uur eruit? | Je woonplaats, per uur |
| KNMI Weer | Geldt er een waarschuwing? | Regio |
| Plens | Word ik onderweg nat? | Je route, per stuk |
Een vraag over een punt en een vraag over een route zijn niet hetzelfde, ook al komen ze uit hetzelfde radarbeeld.
Wat je hier zelf aan hebt
Drie dingen zijn de moeite van het onthouden waard. Nul op het scherm betekent minder dan 0,12 millimeter per uur en niet droog. Een verwachting voor jouw straat is korter geldig dan een verwachting voor je stad. En hoe verder vooruit je kijkt, hoe lichter de regen wordt getekend.
Het eerste punt lossen wij op door niet alleen naar jouw vierkant te kijken maar ook naar de acht eromheen. Regent het daar wel, dan zegt de app dat erbij.4 Je vertrektijd verschuift er niet door, want op je route is het echt droog. Je regenbroek mag wel mee.
Veelgestelde vragen
- Waarom zeggen twee weerapps iets anders over dezelfde bui?
- Voor de eerste twee uur komt het beeld uit dezelfde radarwaarnemingen, maar elke app bewerkt dat anders en stapt op een ander moment over op een weermodel. Verder vooruit lopen ze daardoor sneller uiteen dan vlak voor je vertrek.
- Waarom zegt mijn weerapp nul millimeter terwijl het regent?
- Omdat de kleinste stap die de radar kan melden 0,12 millimeter per uur is. Lichte motregen valt daaronder en krijgt dus de waarde nul. Ook een bui vlak naast je meetvierkant komt er niet in terug.
- Hoe groot is een hokje op de regenradar?
- Ongeveer een vierkante kilometer. Per vierkant is er één waarde, dus neerslag die net buiten jouw vierkant valt, telt niet mee in het getal dat je te zien krijgt.
Waar dit op rust
- KNMI Data Platform, de neerslagverwachting op basis van radar tot twee uur vooruit. Die verwachting schuift het waargenomen beeld op met de wind. De kalibratie van het product legt de kleinste stap op 0,12 millimeter per uur. Bekijken
- Eigen telling op een volledig radarbeeld over Nederland: van de droge meetpunten had 0,72 procent neerslag binnen een kilometer, vrijwel altijd in de kleinste stap.
- Lin, Imhoff, Schleiss en Uijlenhoet (2024), Nowcasting of High-Intensity Rainfall for Urban Applications in the Netherlands. Journal of Hydrometeorology 25(5), 653-672. De houdbaarheid van een verwachting loopt op met de schaal waarop je hem bevraagt. Bekijken
- Welke bronnen Plens gebruikt en wat de app met de buurvierkanten doet staat op de uitlegpagina. Lezen
Zelf droger vertrekken?
Plens rekent dit elke ochtend voor jouw route uit en zegt alleen iets als het uitmaakt. Gratis, en een account kost een e-mailadres en twee minuten.